تحول دیجیتال چیست؟

مرداد, 1397 2 نظرات دست نوشته‌

تحول دیجیتال ، تحول کسب‌وکار است.

این جمله کوتاه را کلیدِ درکِ مفهومِ تحول دیجیتال می‌دانم. مفهومی که این روزها، سوءبرداشت‌های بسیاری در موردش وجود دارد و هر کسی از ظن خود (و معمولاً به غلط) یار آن می‌شود.

تحول دیجیتال، تغییری شگرف [1] در عملکرد یک سازمان و یا یک کشور با محوریت فناوری‌های تحول‌آفرین [2] است. اینترنت اشیا، رایانش ابری، اپلیکیشن‌های موبایل، رسانه‌های اجتماعی، واقعیت مجازی و افزوده، تحلیل گری داده، هوش مصنوعی و بلاک‌چین از مهم‌ترین انواعِ فناوری‌های تحول‌آفرین هستند. تأکید می‌کنم تحول دیجیتال به معنی استفاده تزئینی و مدگرایانه از فناوری‌های نامبرده نیست، بلکه زمانی می‌توانیم مدعی تحول دیجیتالی شویم که این فناوری‌ها، مدل‌های کسب‌وکار، تجربه‌های ذینفعان (مانند مشتریان و کارکنان در سطح سازمانی و شهروندان در سطح ملی) و فرایندهای عملیاتی ما را به نحو مطلوبی زیر و رو کرده باشند.

 

 

همان‌طور که در تعریف تحول دیجیتال عرض کردم، این مفهوم به معنی تغییری شگرف است و نه بهبودی تدریجی [3] . به قول جرج وسترمن، پژوهشگر برجسته دانشگاه ام.آی.تی، تحول دیجیتال به‌مثابه تبدیل کرم ابریشمِ سازمان به پروانه است و نه تبدیل آن به تنها یک کرم ابریشمِ سریع‌تر.

تحول دیجیتال به‌زعم بسیاری از صاحب‌نظران این حوزه، بیش از آنکه چالشی فناورانه برای سازمان‌ها باشد، چالشی انسانی است. مطالعات متعدد توسط شرکت‌های مشاوره مدیریتِ مطرح نشان می‌دهد که مهم‌ترین مانع موفقیت تحول دیجیتال، «فرهنگ» و «مهارت»‌های دیجیتال می‌باشد.

نکته مهم دیگری که می‌بایست به آن دقت کرد این است که «دیجیتالی سازی»، با «الکترونیکی کردن» متفاوت است. محیط دیجیتال، همان محیط آنلاین و الکترونیکی نیست. محیط دیجیتال، تلفیقی خواستنی از منابع آنلاین (فناوری اطلاعات) و آفلاین (فیزیکی) در راستای ساخت تجربه‌ای جذاب برای ذینفعان بیرونی (مانند مشتریان) و داخلی سازمان (مانند کارکنان) است.

اجازه بدهید با مثالی مفهوم محیط دیجیتال را شفاف کنم. مردم سال‌های سال است که با مراجعه به فروشگاه‌های فیزیکی، خرید خود را انجام داده و می‌دهند. با تولد سایت‌هایی مانند آمازون دات کام، خرید الکترونیکی و آنلاین، به زندگی ما وارد شد. اما در سال ۲۰۱۷، شرکت آمازون که تولدی کاملاً الکترونیکی داشته، فروشگاه دیجیتالی خود با عنوان «آمازون گو» (Amazon Go) را افتتاح کرد. این فروشگاه به‌صورت فیزیکی وجود دارد اما با استفاده از فناوری‌های تحول‌آفرین، فرایند انتخاب، خرید و پرداخت شما را جذاب و خوشایند کرده به‌نحوی‌که شما بدون توقف و در اسرع وقت می‌توانید خرید راحتی داشته باشید (ویدئوی معرفی آمازون گو را از اینجا مشاهده کنید).

در نوشته‌های بعدی، درباره ابعاد دیگری از تحول دیجیتال خواهم نوشت.

[1] Tremendous Change

[2] Disruptive Technologies

[3] Incremental Change

برچسب‌ها
2 نظرات
  1. محمدعلی دشتی

    باسلام و عرض ادب
    محضر استاد
    البته در برخی رویکردها مانند آنچه Bain and Company در پیش گرفته اند ما با فضای Digical روبرو هستیم به این معنا که در دنیای امروز مرزهای دنیای دیجیتال با دنیای فیزیکال Blur شده است و این فضایی را برای انسان ها و سازمان ها ساخته که به آن باید فضای Digical گفت. فرض کنیم درباب Augmented Reality Goggles وقتی فرد آن عینک را به چشم نزده در دنیای فیزیکال است وقتی آن را بر چشم می زند به دنیای دیجیتال هم پای می گذارد اما انقطاع کامل از دنیای فیزیکال حاصل نمی کند و مستغرق در دنیای دیجیتال صرف نیست. او به موجودی تبدیل می شود که در فضای دیجیکال غوطه ور است فضایی که مرزهای دیجیتال و فیزیکال آن Blur شده است.
    نکته مهم دیگر همین تبیین تغییری شگرف/تحول است که برای Conceptualization در این باب باید مورد توجه قرار گیرد. مثال پروانه مثال بسیار خوبی است. اما تنها یک مثال است. در سطح سازمانی حدود و ثغور تغییر شگرف کجاست و ضمناْ ایا فقط بحث بر سر Scale‌تغییر است یا در رابطه با زمان/سرعت و عمق آن هم نکاتی وجود دارد؟

    پاسخ
  2. مهدی شامی زنجانی

    با سلام و احترام
    از اظهار نظر جنابعالی بسیار سپاسگزارم. مثل همیشه موشکافانه با موضوع برخورد نمودید.
    بر اساس دیدگاهی که افرادی مانند وسترمن و یا ونکاترامان دارند و فارستر نیز در مطالب خود بر آن صحه می گذارد، محیط دیجیتال همانی است که جنابعالی با نام Digical از آن یاد کردید. تلفیقی خواستنی از منایع آفلاین (فیزیکی) و آنلاین (فناوری اطلاعات).
    در خصوص تغییر شگرف، به نظر بنده می رسد که منظور تغییر در ماهیت آن موجودیت است. تغییر ماهوی در مدل کسب و کار. تغییر ماهوی در تجربه مشتری. تغییر ماهوی در فرایندها. تغییر ماهوی در محصولات و خدمات. همه این ها در راستای تغییر ماهوی در عملکرد سازمان. اینجا صحبت از تغییر Nature است و نه Property.
    در خصوص مورد آخر هم به نظرم ترکیب مواردی که فرمودید می تواند تغییر ماهوی تولید کند.

    پاسخ

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *